Wat vertel je een peuter over de dood?

Vanmorgen vroeg Cas ineens of oom W mama’s broer was. Toen ik ja zei, zei hij dat hij weg was. Ik heb dat bevestigd en gezegd dat hij dood is. Toen meldde hij dat Ruub zijn broertje is en vroeg hij of papa ook een broertje heeft. Oftewel over op het volgende onderwerp. Zo komt mijn broertje hier nog wel eens langs, maar wat vertel je een peuter over de dood?

Voorbereiden

Een paar dagen voor mijn broers dood wisten we al dat dit ging gebeuren. De behandeling werd gestopt en het was duidelijk dat W hier op korte termijn aan ging overlijden. Vooraf wilden we Cas dus ook al iets vertellen. Maar wat dan en hoe dan? Ik wist al wel dankzij mijn scriptie over rouwverwerking het een en ander over dit onderwerp, maar hoe gaat het dan als het over je eigen broer en eigen kind gaat en je ook nog te dealen hebt met je eigen verdriet. Wat voor mij vanaf het begin heel duidelijk was, was dat ik duidelijk wilde zijn, dat ik wilde laten merken dat ik verdrietig was, maar het ook niet groter maken als het is. Cas zag W ongeveer eens per maand dus hij maakte echt wel deel uit van zijn leven, maar ook weer niet zo wezenlijk dat het een big deal moet zijn.

Kikker en het vogeltje

Ik weet uit ervaring dat Cas vaak goed reageert als je dingen ophangt aan een verhaal en een boekje. Ik wilde dat dus met dit onderwerp ook doen. Het moeilijke met een dood van een oom is dat de meeste boekjes over de dood van opa of oma gaan. Dat wilde ik specifiek niet, juist om verwarring te voorkomen. Hierdoor kwam ik uit bij kikker en het vogeltje, juist omdat hierin het vogeltje dood gaat en niet een specifiek persoon. Ook gaat het heel erg over wat doodgaan is en dat je een dood vogeltje gaat begraven en bloemen op hem strooit en daarna ga je gewoon weer spelen. Niet te zwaar, maar wel duidelijk, dat was wat ik zocht.

wp-image-69971362.-1 Wat vertel je een peuter over de dood?

Wat vertel je een peuter over de dood?

Maar wat vertel je dan meteen. Ik kon in dit geval niet aankomen met hij is heel oud, want ja, hij is niet oud geworden. Over ziek zijn twijfelde ik ook heel erg. Juist omdat wij of Cas zelf ook wel eens ziek zijn leek me dat niet handig. Maar wat dan wel?

Een vriendin van me is recent haar vader aan een hartstilstand verloren en had haar kinderen verteld dat zijn hart ziek was en niet meer klopte. Dat verschil had ze laten voelen met hen zelf ook. Dat leek me na even met haar praten hierover wel een mooie insteek.

Uiteindelijk had ik me voorgenomen om ongeveer het volgende vertellen:

  • W zijn hart is heel erg ziek en daarom gaat hij dood.
  • Als je dood bent kan je dus niet meer met iemand praten of bij hem op bezoek gaan of met hem spelen. Hij is er niet meer.
  • Mama en papa zijn verdrietig, want die willen het liefst niet dat W dood gaat.

Dat leken me na wat dingen er over lezen en met mensen praten de belangrijkste punten voor Cas.

En toen de praktijk

Toen we zaterdagochtend het boekje hadden gekocht ben ik dat in de middag met Cas gaan lezen. Daarna ben ik hem gaan vertellen dat W’s hart ziek was, na het boekje besloot Cas dat zijn hart kapot was en dat hij het wilde maken met gereedschap. Ik zei dat dat niet kon. Toen moest de dokter dat maar doen. Mijn antwoord was dat de dokter dat ook graag zou willen, maar dat W’s hart zo kapot was dat het niet kon.

Tijdens het praten over dood gaan begon Cas over de poes van W en dat die dan niet geaaid kon worden. Ook dat heb ik beaamd en verteld dat hij bij andere mensen kon gaan wonen die hem gingen aaien.

Daarna leek het gesprekje een beetje klaar. Ik vroeg of Cas een tekening voor W wilde maken die papa en mama dan morgen mee konden nemen naar hem voordat hij dood ging. Dat wilde hij wel. Hij heeft vlinders opgeplakt en piratenstickers geplakt, inclusief doodshoofd. Daarna was het onderwerp ook klaar voor hem.

De dag erna hebben we Cas en Ruub bij de oppas gebracht en zijn zelf doorgereden naar het ziekenhuis, natuurlijk met de tekening. In de middag erna stierf W en dat hebben we Cas dus ook verteld, maar verder weinig meer mee bezig geweest. Cas zei er niks over, dus het was ook goed zo.

Bloemen

In de week er na was Cas regelmatig bezig met W en wilde het boekje lezen. We hebben het er dus ook over gehad. Een van de verzoeken tijdens de uitvaart was ook een witte roos meenemen voor op de kist, die zijn we de dag voor de uitvaart gaan halen samen. Cas had het regelmatig over bloemen op de kist leggen en begraven, dus dat leek ons wel mooi.

Wel hebben we besloten hem niet mee te nemen naar de uitvaart. We hadden de indruk dat dat te indrukwekkend zou zijn voor hem en hem eerder in de war zou maken als dat het een goede afsluiting zou zijn. Daarvoor was W een te klein onderdeel van zijn leven. Die dag was hij lekker bij een vertrouwde oppas in ons huis (en kinderboerderij).

Klaar

Eigenlijk was met dit hele verhaal het onderwerp al ver klaar. Cas kletst nog wel eens over de poes en verder lijkt hij er weinig mee bezig. Prima eigenlijk, het is goed dat er ruimte voor is, maar ook prima als het onderwerp gewoon klaar is. Vanmorgen dus ineens een vraag en gesprekje over broers, maar dat is het dan ook.

Ik heb het idee dat dit voor ons goed werkt en dat dit past bij Cas en hoe wij over dood gaan denken. Wat vertel je een peuter over de dood? Hoe zou jij dit aanpakken? Wat zou jij vertellen?

16 reacties

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge